مقاله ای در مورد روش صحیح مطالعه ادبیات از اوج یادگیری

ادبیات کنکور شامل ۴ بخش عمده‌ است که هر کدام از آن‌ها شیوه‌ی مطالعه‌ی مخصوص به خود را دارند.

الف) معنای لغات و اصطلاحات و املای لغات:

۱- لغات و اصطلاحات مهم کتاب‌های درسی را با رنگ‌های مختلف مشخص کنید.

۲- لغت‌های مهم املایی یا معنایی را پس از مشخص کردن در کتاب، در خلاصه‌ی خود وارد کنید.

۳- سعی کنید هفته‌ای ۵/۱ الی ۲ ساعت، در زمان‌های مختلف (مثلاً ۳ روز، روزی ۳۰ دقیقه) لغات ادبیات را مرور کنید.

لغات انتهای کتاب را هرگز فراموش نکنید و حتماً آن‌ها را هم با دقت زیادی مطالعه کنید.

سعی کنید درس‌های گروه کلمات املایی زبان فارسی ۱ و ۲ و ۳ را با دقت زیادی مطالعه کنید و یاد بگیرید (هم‌چنین بیاموزیم‌ها).

تاریخ ادبیات: این قسمت از ادبیات، نیاز زیادی به حفظ کردن دارد و شاید خیلی‌ها با آن مشکل داشته باشند و زود فراموش کنند؛ اما کارهایی وجود دارد که فراموشی را کاهش می‌دهد که در زیر به آن‌ها اشاره می‌کنم:

۱- مطالب مورد نیاز تاریخ ادبیات را دسته‌بندی کنید. این کار می‌تواند به صورت قرن‌های مختلف یا موضوعی و یا هر جور که خودتان راحت‌تر باشید انجام شود. این کار باعث می‌شود به صورت طبقه‌بندی‌شده تاریخ ادبیات را حفظ کرده و دیرتر فراموش کنید. حتماً تاریخ ادبیات را در خلاصه‌ی خود به‌ صورت دسته‌بندی‌شده بنویسید؛ یعنی علاوه بر این‌که در مورد یک شخص، قرن، نام کتاب و توضیحات را از هم جدا می‌کنید، افراد مختلف را نیز طبقه‌بندی کنید؛ مثلاً شاعران معاصر و شاعران قرن ۳ و …

۲- سعی کنید خلاصه‌ی خود را جذاب و با رنگ‌های مختلف بنویسید تا تصویر بهتری در ذهنتان شکل بگیرد و هر هفته حداقل یک بار آن را مرور کنید؛ هرچند مرور سریع.

۳- اعلام انتهای کتاب دوم و سوم را فراموش نکنید و اگر توانستید نکته‌های آن‌ها را نیز در خلاصه‌ی خود اضافه کنید.

زبان فارسی و آرایه‌های ادبی: این دو بخش ادبیات تا حدی از نظر مطالعه شبیه به هم هستند. هر دو شامل یک‌سری قواعدند که تنها حفظ کردن آن قواعد، کمک چندانی در پاسخ دادن به سؤالات نمی‌کند. به ‌طور مثال شاید همه بدانند تعریف «تشبیه» چیست یا به چه چیزهایی واژه می‌گویند؛ اما نکات ریز و کاربردها و مثال‌های این موارد از تعاریف مهم‌تر است.

۱- سعی کنید هر آرایه‌ای را که دبیر در مورد جمله‌ای از کتاب می‌گوید یا به ‌طور خودآموز یاد می‌گیرید با رنگ مختص به آرایه‌ها در کتاب مشخص کنید.

۲- در مورد جمله‌ها و ادبیات دشوار سعی کنید با پرسیدن از دبیر یا استفاده از کتاب‌های کمک‌آموزشی تمام آرایه‌های آن را بررسی کنید و حتی‌الامکان یاد بگیرید و در کتاب درسی هم وارد کنید.

اگر این ۲ کار را انجام دهید، می‌توانید سؤالات آرایه‌ی کنکور را نیز خودتان استنباط کنید و پاسخ دهید. فقط کمی تمرین می‌خواهد. اگر لازم دیدید می‌توانید نکته‌های مهم برخی از ابیات در زمینه‌ی آرایه را نیز در خلاصه‌ی خود وارد کنید. در مورد زبان فارسی نیز ابتدا تمام مباحث و تعاریف را با مطالعه‌ی کتاب یاد بگیرید و بعد از آن تا جایی که امکان دارد تست (البته تست استاندارد) بزنید تا با نکته‌های ریز زبان فارسی آشنا شوید.

قرابت معنایی: آخرین و شاید مهم‌ترین قسمت ادبیات کنکور، قرابت معنایی است. قرابت معنایی کاملاً مربوط به درک ادبی شماست و شاید تنها کاری که می‌توان برای بهبود قرابت معنایی انجام داد، بالا بردن درک ادبی و درک از شعرهای مختلف باشد. از اواسط سال، یک کتاب مخصوص قرابت معنایی تهیه کنید و سعی کنید هر ۲، ۳ روز یک بار اندکی از این کتاب را فقط مطالعه کنید و سعی کنید مفهوم شعرهای مختلف آن را درک کنید و ارتباط آن با اشعار کتاب خود را بررسی کنید. لازم نیست هر روز مقدار زیادی از این کتاب را بخوانید. حتی اگر در ۳۰ دقیقه فقط ۱۰ بیت شعر بخوانید خوب است؛ اما سعی کنید این کار را به ‌طور مداوم انجام دهید. به‌ مرور زمان درک شما از ادبیات و اشعار مختلف بالا برود و می‌توانید راحت‌تر سؤالات را پاسخ دهید. البته فراموش نکنید که یک‌شبه، تحول ایجاد نمی‌شود بلکه لازم است تا نزدیک کنکور، این کار را مداوم انجام دهید و مطمئن باشید نتیجه‌اش را خواهید دید. فقط توجه داشته باشید که تمام کردن کتاب قرابت معنایی نباید برای‌تان مهم باشد. فقط سعی کنید درک ادبی خود را از اشعار بالا ببرید که این امر فقط با تمرین مداوم و وقت گذاشتن حاصل می‌شود.

حتماً تا قبل از عید حداقل یک بار کتاب‌های‌تان را تمام کرده و نکته‌های مهم آن‌ها را استخراج کنید.

چند نکته:

۱- کشیدن خط زیر نکته‌های مهم و نوشتن توضیحات اضافی در بالای لغت‌ها و جمله‌های تاریخ ادبیات و ابیات با رنگ‌های مجزا باعث می‌شود تا در مرتبه‌های بعدی مطالعه با سرعت بیش‌تری مرور کنید و روی نکته‌های مهم متمرکز شوید.

۲- قبل از عید حداقل ۳ الی ۴ ساعت در هفته ادبیات مطالعه کنید و بعد از مطالعه‌ی هر درس از کتاب (البته بعد از گذشت چند روز)، تست‌های آن را از یک کتاب آموزشی استاندارد بزنید. توجه کنید که قبل از عید، یک کتاب تست کافی است. فقط به ‌شرط آن‌که تمام تست‌های آن را با توجه به شیوه‌ی تست‌زنی صحیح زده باشید. هم‌چنین دیدن پاسخ تشریحی استاندارد سؤالات کنکور سال‌های قبل، در یادگیری نکته‌ها بسیار مؤثر است و با این کار می‌توانید بفهمید نظر سازمان سنجش در مورد موارد اختلافی از قبیل تک‌واژه و واژه چه بوده است تا همان گونه یاد بگیرید.

مهندس احمد سلام مشاور برتر اوج یادگیری
برای دریافت مشاوره و برنامه ریزی رایگان با شماره‌های
۴۰ ۹۶ ۴۰ ۶۶ – ۰۲۱
۳۸۸۹ ۷۵۲ ۰۹۱۲
۰۹۱۲۸۳۷۵۷۴۷
تماس بگیرید

مقاله ای در مورد روش صحیح مطالعه ادبیات از موسسه آموزشی اوج یادگیری

اولین درس در کنکور و شروع تست زدن یک داوطلب کنکور با درس ادبیات و زبان فارسی در همه ی رشته ها آغاز میشود.

درسی که با توجه به زبان و فرهنگ ما ایرانیان و زبان شیرین پارسی میتواند جذابیت خاصی داشته باشد.

به عقیده ی بسیاری ادبیات در کنکور سراسری مهمترین درس در بین دروس عمومی میباشد و دارای بیشترین رقابت در بین داوطلبان نیز هست.

این رقابت بالا و مهم و تعیین کننده بودن درصد ادبیات در کنکور باعث شده تا طراحان هم بی کار ننشینند و هر سال سوالات مفهومی و سخت تری طراحی کنند.

اما بازهم قالب و شکل طراحی سوالات ادبیات حتی با وجود سختی سوالات تغییر انچنانی نکرده است و هنوز در این درس انچنان که در دروس دیگر شاهد بودیم دچار غافلگیری نشده ایم و بنظر نمیرسد فعلا تغییر سبک خاصی ملاحظه شود.

همانطور که گفته شد، طراحی سوالات ادبیات قالب و شکل خاصی دارد . این نکته ایجاب میکند تا نحوه مطالعه ی داوطلب هم بر همین مبنا باشد تا بهترین نتیجه و درصد حاصل شود.

در ادبیات این مباحث را خواهیم داشت: تاریخ ادبیات ، املا ، لغت، زبان فارسی، ارایه ادبی، قرابت معنایی

در ادامه به معرفی هر کدام از این بخش ها و نحوه ی مطالعه ی انها میپردازیم .

در ضمن سعی کنید برای هر مبحث کتاب جداگانه ای داشته باشیم و یا یک کتاب جامع تهیه کنید که کلیه این مباحث را تحت پوشش قرار دهد.

تاریخ ادبیات، املا و لغت : یکی از دلایلی که داوطلبان را در ادبیات دچار مشکل میکند خواندن این موارد است که کاملا حفظی است.

حفظ کردن حجم زیادی از تاریخ ادبیات و املا و لغت کار ساده ای نیست. در این سالها تلاش هایی در جهت ساده تر کردن و رمز گذاری مثلا تاریخ ادبیات انجام شده است اما بهرحال داوطلب چاره ای جز حفظ کردن ندارد که اتفاقا میتوان با چند تستی که از این مباحث طرح میشود امتیاز مناسبی هم گرفت.

زبان فارسی: شاید یکی از سخت ترین مباحث مورد سوال در کنکور از این مورد باشد.

بررسی تعداد واژه ها و تکواژ ها مهمترین سوالی است که هرساله مطرح شده و شاید تشخیص آن و پاسخ دهی به ان کار ساده ای نباشد.

فقط در مورد زبان فارسی یک توصیه مهم را دارم. اگر واقعا خود را برای پاسخ دادن این سوالات اماده کرده اید به این سوالات پاسخ دهید . باید تست های زیادی زده باشید و بتوانید سرعت ودقت عمل بالایی نیز کسب کنید . در غیر اینصورت از سعی نکنید با شانس تست های زبان فارسی را پاسخ دهید زیرا اگر یک مورد از شمارش واژه ها و یا تکواژ ها را اشتباه کنید کل تست غلط از اب درخواهد امد و یک نمره منفی کسب میکنید.

ارایه ادبی: برای مطالعه این مورد از تست ها بیشتر استفاده کنید. شاید اموزش و مطالعه ی یک ارایه و نکات مربوط به آن(مثلا آرایه استعاره) چند سطر بیشتر نباشد اما باید از کتابهای تستی که اختصاصا ارایه ادبی را مدنظر قرار داده اند استفاده کرده و در این مورد تست های فراوانی بزنید.

باید بتوانید این آرایه ها را در تست ها پیدا کنید و ضمنا سرعت عمل بالایی نیز کسب کنید.

شدیدا توصیه میکنم در مورد ارایه های ادبی از جزوات و کتابهای حجیم و سنگین استفاده نکنید. بسیار دیده شده برای یک مبحث مثل استعاره ده ها صفحه اختصاص میدهند در صورتیکه برای دانش اموزان تجربی و ریاضی مطالعه این حجم از ارایه ادبی با این جزئیات مورد نظر هیچ طراحی نمیباشد.

قرابت معنایی : ما ایرانیان بهرحال هرکدام بنابه فرهنگی که داریم شمه ای از ذوق ادبی را نیز خواهیم داشت.

همیشه به دانش آموزانم توصیه میکنم اگر نمیخواهید مباحث ادبیات را مطالعه کنید و درضمن قدرت تحلیل خوبی نیز دارید از قرابت معنایی غافل نشوید.

حدود ۱۰ تستی که در این مورد مطرح میشود در بسیاری از مواقع از اشعار خارج از کتاب هستند و اتفاقا برخلاف عقیده ی بسیاری کار را برای پاسخگویی ساده تر میکنند. و پاسخ صحیح به این ۱۰ سوال حداقل ۴۰ درصد امتیاز کسب کنید که درصد قابل توجهی است.

به این صورت که حتی اگر این تست هایی که شامل اشعار خارج از کتاب هستند را جلوی داوطلبی قرار دهیم که حتی کتاب را نخوانده باشد میتواند با تحلیل گزینه ها به جواب برسد.

فقط در این مورد نیز باید تست های زیادی کار کنید و بهتر بگویم تمرین کنید.

نکته اخر اینکه بطور کلی اشعاری که در کنکور مطرح میشوند محدود به یکسری موضوعات خاص هستند و من مطئنم با کار کردن تست در این مورد ، اشعار اشنایی را در سوالات کنکور مشاهده خواهید کرد.

مهندس احمد سلام مشاور برتر موسسه آموزشی اوج یادگیری
برای دریافت مشاوره و برنامه ریزی رایگان با شماره‌های
۴۰ ۹۶ ۴۰ ۶۶ – ۰۲۱
۳۸۸۹ ۷۵۲ ۰۹۱۲
۰۹۱۲۸۳۷۵۷۴۷
تماس بگیرید

سلام. همونطور که میدونین درس ادبیات به چندین بخش تقسیم میشه و در این بخش سعی میکنیم تکنیک های مطالعه ادبیات رو پیرامون این چند بخش مرور کنیم.

نوشته هاو متن ها ادبیات

درس ها و متن های ادبی را بخوانید و به معانی لغات و اصطلاحات و کنایه هایی  که در آنها به کاررفته توجّه کنید. برای یافتن معانی لغات حتماً از قسمت واژه ها و اعلام در انتهای کتاب استفاده کنید و تنها به توضیحات مدرّسین یا اطّلاعات شخصی اکتفا نکنید. همچنین معانی گوناگون یک واژه را  یاد بگیرید.

درس هایی را که جمله های آن ها سخت تر است، با دقّت بیشتری بخوانید و سطر به سطر آنها را معنی کنید و از اصطلاحات ، کنایه ها و… که در آنها به کار رفته است ، غافل نشوید. درس ها را به گونه ای مورد مطالعه قرار دهید که اگر سؤالاتی با عنوان درک مطلب از آن  مطرح شد، توانایی پاسخ گویی را داشته باشید (درک مطلب، قسمتی است که در مورد مفهوم متن و منظور نویسنده از کاربرد جمله ای خاص از شما پرسش  می کنید)

شعر ها ادبیات

   اشعار را بخوانید و آنها را معنی کنید. در اشعار، به آرایه های ادبی و کنایه ها و استعاره ها توجّه کنید. معانی اشعار را بیت به بیت مطالعه کنید. توجّه داشته باشید که درک عمیق معانی اشعار، بسیار مهم است، چون در کنکور سال های اخیر توجّه ویژه ای به اشعار و کشف ارتباط میان آن ها شده است

نوشتاری ها و املا ادبیات

سعی کنید در حین مطالعه ی متون، حتماً به املای کلمات مهم توجّه داشته باشید زیر آن ها خط بکشید یا این که در حاشیه ی کتاب، در صفحه ای که آن کلمه در آن قرار دارد، مجدّداً یادداشت کنید تا با یک نگاه گذری و سطحی نیز املای آن، در ذهنتان تداعی شود. 

تاریخ ادبیّات و اعلام

این قسمت از کتاب ادبیّات که به زندگی شاعران و نویسندگان اشاره می کند و در آنها موضوعاتی مانند سال تولّد و فوت ، محلِّ تولّد، نام آثار آنان و محتوای آنها و به طورکلی هرگونه اطلاعاتی درباره ی آن ها را مطرح می کند. به علّت تعداد زیاد نویسندگان و شاعران که در کتاب ادبیّات مطرح شده است ، امکان فراموشی آنها نیز بیشتر است . بنابراین، باید از تاریخ ادبیّات فیش برداری کنید و مطالب فیش ها را به طور مرتّب مرور نمایید. در زیر، روش هایی برای  به خاطرسپاری بهتر به شما ارائه می شود: 

و حالا در پایان یک روش عالی برای حفظ لغات و اسامی  در ادبیات رو با هم مرور میکنیم:

۱- روشهای خاصّی برای حفظ اسامی و نکات و… ابداع کنید. 

   مثلاً برای یادگیری و حفظ مطالب از تکنیک هایی نظیر مخفّف ها استفاده کنید؛ مثلاً، برای حفظ آثار خمسه ی نظامی گنجوی که عبارتند از: مخزن الاسرار، لیلی و مجنون،  خسرو و شیرین، هفت پیکر و اسکندرنامه. با استفاده از حروف اوّل آن ها می توان کلمه ی مخفّف «ملخها» را ساخت و از این کلمه برای به یادآوری آثار نظامی می توانید استفاده کنید.  

خلاصه ای از مطالب کتاب را به صورت فیش درآورید تا در زمان های مناسب بتوانید مرور کنید. 

برای حفظ کردن لغات و اصطلاحات، می توانید از دو روش زیر در هنگام مطالعه و یادگیری، استفاده کنید. 

روش اوّل استفاده از کلمات هم خانواده است ؛ مثلاً، برای حفظ معنی کلمه ی «مقیم » ببینید چه کلمه ی هم خانواده ای از آن را می شناسید.  [اقامت کننده] و به وسیله ی آنها کلمه ی موردنظر را فرا گیرید. [و مقیم؛ یعنی، اقامت کننده ، کسی که در مکانی مسکن گزیده باشد]

روش دوم تداعی معانی است . در این روش ببینید واژه یا لغت موردنظر در ذهن شما چه معنایی را تداعی می کند؛ مثلاً، کلمه ی «مهد» شما را به یاد کلمه ی مهدکودک می اندازد که به معنی محلِّ نگهداری کودک است . بنابراین، مهد به معنی محل نگهداری و گهواره است . شما در این جا معانی کلمات ناآشنا را با کلماتی که برای ذهن شما آشنا هستند، پیوند می زنید. مثال دیگر، کلمه ی محظوظ است که شما را به یاد حظ کردن (به معنی بهره مند شدن ) می اندازد. پس، محظوظ به معنی «بهره مند شده » می باشد. 

سعی کنید با استفاده از این روشها و خلاقیّت ، علاوه بر این که مطالب را بهتر به حافظه می سپارید، مطالعه ی درس ادبیّات را شیرین تر کنید. 

الف- فیش های مربوط به لغات 

در هنگام مطالعه ی درس ادبیّات، هرگاه به لغاتی رسیدید که احساس کردید مهم هستند یا به یادسپاری آنها برای شما مشکل است و همچنین لغاتی که از نظر املایی مهم هستند، آنها را روی فیش ها بنویسید و آنها را به دفعات مرور کنید. 

بر روی این فیش ها می توانید معانی اصطلاحات و واژه ها و عبارات مهم و حتی معانی ضرب المثل ها و یا کنایه ها و استعاره ها را نیز یادداشت کنید. علاوه بر این به لغاتی که مشابه همدیگر هستند نیز توجه کنید و آنها را روی یک فیش یادداشت کنید. مانند: 

چند مثال ازلغت های مشکل :تطاول(دست درازی کردن )دیلاق (قددراز) صولت(حمله ـ شدّت ) قاپوچی (دربان ) 

چند مثال از لغت ها (با تأکید بر وجه املایی ): تنزیه (پاک شمردن ) سفاهت (نادانی ) سماط (سفره ) مخذول (خوار شده ) محظوظ (بهره مند شده ) تپق (گرفتگی زبان ) 

چند نمونه ازتضادزل ابد (زمان بدون آغاز زمان بدون پایان ) اقبال و ادبار (روی آوردن شانس پشت کردن شانس )

ب- فیش های تاریخ ادبیّات 

در بالای این فیش ها نام شخصیّت موردنظر را بنویسید و اطّلاعاتی را که درباره ی این شخصیّت در کتاب های درس ادبیّات می بینید، در پایین آن یادداشت کنید. از جمله قرنی که در آن می زیسته اند، آثار، محتوای آثار، سبک ادبی، نگارش نویسنده و یا ویژگی های خاصِّ نگارش وی ، شاگردان و هم عصران معروف آن و به طور کلی هرگونه اطّلاعاتی را که در کتابهای درسی درباره ی آنها آمده است، به طور خلاصه یادداشت کنید. در پایان، لازم است یادآوری شود که در تهیّه ی این فیش ها و خلاصه ها حتماً به قسمت اَعلام در انتهای کتاب توجّه کنید، زیرا بسیار مورد توجّه طراحان سؤال قرار دارد.

البته تمام این نکات به صورت کاملا دقیق و تکنیکی در دی وی دی های آموزشی برای شما ارائه شده

 

 

برای موفقیت در کنکور با تدریس حرفه ای اساتید برتر کشور و کنکور آسان است

همراه باشید

استاد احمدی ، مهندس امیر مسعودی ، مهندس عارف ربیعیان ، دکتر مهدی شیخی

جهت دریافت مشاوره و برنامه ریزی درسی با شماره های

۰۹۱۲۸۳۷۵۷۴۷

۴۰ ۹۶ ۴۰ ۶۶ – ۰۲۱

۳۸۸۹ ۷۵۲ ۰۹۱۲

تماس بگیرید

 

تماس با خط 1
تماس با خط 2